Türkiye’de pek tan\u0131nmayan bir özerk cumhuriyetten söz edece\u011fim burada. Hatta öylesine cahilane ifadeler var ki bu özerk cumhuriyeti telaffuz ederken, “Ba\u015fkürdistan” diyenlerle dahi kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n
Asl\u0131nda Rusya Federasyonu’na ba\u011fl\u0131 Ba\u015fkurdistan ve bu özerk cumhuriyetin asli unsuru olarak görülen Ba\u015fkurtlar da kendilerini ifade ederken, temelde ayn\u0131 da olsa farkl\u0131 isimleri kullan\u0131yorlar. Bu farkl\u0131l\u0131k sanal dünyada da kendisini gösteriyor. Ba\u015fkort, Ba\u015fk\u0131rt, Ba\u015fkurt gibi. Rusya Ba\u015fkortostan diyor, ben ise burada Uluslararas\u0131 Türk Kültürü Te\u015fkilat\u0131’n\u0131n (TÜRKSOY) kulland\u0131\u011f\u0131 ismi tercih ediyorum.<\/p>\n
Sadece konuyla yak\u0131ndan ilgilenen dilbilimciler ve kültür-sanat insanlar\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiye sahip oldu\u011fu Ba\u015fkurt Türklerini belki de ilk kez geçen y\u0131l Moskova’da K\u0131z\u0131l Meydan’da Moskova yönetimini protesto gösterileri ile yak\u0131ndan duyduk. Geçen y\u0131l K\u0131z\u0131l Meydan’da toplanan Ba\u015fkurtlar, Moskova’n\u0131n merkezile\u015ftirme siyasetini, daha do\u011frusu özerk cumhuriyetlerin özerkliklerini k\u0131s\u0131tlamaya yönelik politikalar\u0131na tepki göstermi\u015ftiler. Bu eylemde gündeme getirdikleri bir ba\u015fka konu ise geleceklerinin yok olmas\u0131na bir ad\u0131m olarak gördükleri e\u011fitim yuvalar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131yd\u0131. Öz vatan\u0131n\u0131, öz dilini koruma sevdal\u0131s\u0131 Ba\u015fkurt gençli\u011fi, halk\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yitirilmesiyle sonuçlanacak politikalara kar\u015f\u0131 itirazlar\u0131n\u0131 dillendirmek üzere meydanlara ç\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Kremlinin mütecaviz politikas\u0131n\u0131 ele\u015ftiren gençler, Ba\u015fkurt halk\u0131n\u0131n gelece\u011fini yok etmeye yönelik giri\u015fimlere kar\u015f\u0131 mücadele etmekte, bu u\u011furda canlar\u0131n\u0131 fedada da kararl\u0131lar. Ba\u015fkurt gençleri, kararl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n bir göstergesi olarak da geçti\u011fimiz günlerde Ba\u015fkurdistan’\u0131n ba\u015fkenti Ufa’da yeniden meydanlara ç\u0131kt\u0131. Gençli\u011fi bir araya getiren sorun ise, geçen y\u0131l Kremlin Meydan\u0131’nda dile getirdikleri, e\u011fitim yuvalar\u0131na Moskova yönetiminin müdahalesiydi. E\u011fitimde Ba\u015fkurt dili ve kültürüne s\u0131n\u0131rlama getirilmesi karar\u0131na tepki gösteren gençler, protesto gösterileri için meydan\u0131 doldururken, açl\u0131k grevine gitme ve ülke genelinde mitingler düzenleme kararl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 da aç\u0131klad\u0131lar.<\/p>\n
Ellerinde “Dili olmayan\u0131n vatan\u0131 olmaz” yaz\u0131l\u0131 pankartlar ta\u015f\u0131yan Ba\u015fkurt gençleri, eylemleri ile Moskova’ya geri ad\u0131m att\u0131rmak, Ba\u015fkurdistan’daki siyasi atmosferi avucunda tutan Kremlin’i, ülkedeki siyasi durum konusunda daha hassas davranmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak istiyor. <\/p>\n
Moskova’n\u0131n, Kafkasya’da süregelen olaylar ve son olarak Domodedova Havaalan\u0131’nda ya\u015fanan canl\u0131 bomba facias\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, kanl\u0131 eylemcileri yakalama gerekçesiyle, özellikle Slav as\u0131ll\u0131 olmayan ve bilhassa da Müslüman toplumlara yönelik bask\u0131y\u0131 art\u0131rmas\u0131, özgürlükleri k\u0131s\u0131tlama giri\u015fimleri, Ba\u015fkurt gençli\u011finin üzerinde durdu\u011fu bir ba\u015fka önemli konu. <\/p>\n
Devlet Ba\u015fkan\u0131 Dimitri Medvedev Ufa’da toplad\u0131\u011f\u0131 Güvenlik Konseyi’nde Uluslar aras\u0131 mutabakatlar\u0131 güçlendirmeyi gündeme getirdi. Bu toplant\u0131ya hükümetin izin verdi\u011fi sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n temsilcileri kat\u0131l\u0131rken, kap\u0131lar\u0131n Ba\u015fkurdistan Gençlik Te\u015fkilat\u0131’ndan temsilcilere kapat\u0131lmas\u0131, toplant\u0131dan sorunlar\u0131n çözümünden ziyade ba\u015fka hesaplar\u0131n masaya yat\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015füphesini de uyand\u0131r\u0131yor zihinlerde.<\/p>\n
Elbette bir devletin kanl\u0131 eylemcileri yakalamas\u0131 ve onlara gereken cezay\u0131 vermesi, öncelikle düzeni sa\u011flama, halka güven a\u015f\u0131lama yönüyle kimsenin itiraz dahi etmeyece\u011fi bir husus. Ancak, sadece Rus güvenlik güçlerinin de\u011fil, Rus a\u015f\u0131r\u0131 milliyetçilerinin Kafkasya ve Orta Asya kökenli insanlara yönelik sald\u0131r\u0131lar\u0131, Moskova yönetiminin, hakl\u0131 iken haks\u0131z bir konuma dü\u015fmesine yol aç\u0131yor. Medvedev’in son dönemde “Ülkenin birli\u011fi için ortak kültüre sahip olmak gerekir” görü\u015fünü ortaya atmas\u0131n\u0131n üzerinden çok geçmedi. Rusya gibi çok farkl\u0131 milletlerin, ki din aç\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da Ortodoks H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n ard\u0131ndan hemen ikinci s\u0131rada Müslümanl\u0131\u011f\u0131n geldi\u011fi ülkede Medvedev’in bu aç\u0131klamalar\u0131, muhakkak birileri taraf\u0131ndan emir telakki edilecektir. Zaten bu da hiç gecikmeden kendini gösterdi. Dimitri Medvedev’in “güvenlik ve huzuru koruyoruz” ifadesiyle Ufa’da Güvenlik Konseyi’ni toplamas\u0131ndan daha üç gün önce güvenlik güçleri, Ufa’da, “radikal \u0130slamc\u0131” suçlamas\u0131yla dört ki\u015fiyi gözalt\u0131na ald\u0131. Mart ay\u0131ndan bu yana meydanlar\u0131 kendine mekan edinen gençlik, protesto eylemlerini sürdürüyor. Ba\u015fkurt Gençlik Te\u015fkilat\u0131’n\u0131n önderli\u011finde, polisin Ba\u015fkurt milliyetçilerine yönelik bask\u0131lar\u0131n\u0131 durdurmas\u0131n\u0131, gözalt\u0131na al\u0131nan Gençlik Te\u015fkilat\u0131 üyelerinin serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyen gençli\u011fin, eylemleri sürece\u011fe benziyor.<\/p>\n
Ba\u015fkurt Gençlik Te\u015fkilat\u0131’n\u0131n eski ba\u015fkan\u0131 Artur \u0130dilbayev ile üyelerden Ayrat Dilmuhammedov, gasp ve ekstremizm suçlamalar\u0131yla gözalt\u0131na al\u0131nmas\u0131 üzerine te\u015fkilat üyelerinin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 açl\u0131k grevine gençlikten de destek geldi. Bir hafta içinde say\u0131lar\u0131 150’ye ula\u015fan açl\u0131k grevi eylemcileri, eylemlerini, Ba\u015fkurdistan Cumhurba\u015fkan\u0131 Rustam Hamitov’un araya girmesiyle son erdirdi. Ancak, geçen süre içinde taleplerinin yerine getirilmedi\u011fini gören gençlik te\u015fkilat\u0131, \u015fimdilik protesto gösterileriyle eylemlerini sürdürüyor. Eylemin bundan sonraki ad\u0131m\u0131 ise May\u0131s ay\u0131nda açl\u0131k grevini yeniden ba\u015flatmak.<\/p>\n
Ba\u015fkurdistan Gençlik Te\u015fkilat\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Florid Bagayev’in yapt\u0131\u011f\u0131 aç\u0131klama ise olaylar\u0131n boyutunun giderek büyüyece\u011fini gösteriyor. Bundan bir ay önce (25 Mart’ta) yapt\u0131klar\u0131 mitingde hükümet ile güvenlik güçlerinden, etnik gruplar\u0131n liderleri ile Müslüman önderlerin serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 ve onlara kar\u015f\u0131 suçlamalar\u0131n durdurulmas\u0131n\u0131 istediklerini belirten Bagayev, güvenlik güçlerinin, bu talepleri dikkate almak yerine Ba\u015fkurt e\u011fitim kurumlar\u0131 ile medya kurulu\u015flar\u0131na giderek, “bu ki\u015filerin bölücü internet siteleri ile ba\u011flar\u0131 var” iddialar\u0131nda bulunduklar\u0131n\u0131 söylüyor. Güvenlik güçlerinin bu hareketini, “Ba\u015fkurt dilinde e\u011fitim veren okullar\u0131n çal\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 engellemenin, Bu\u015fkurt dilinde haber veren medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131 sindirmenin bir yolu” olarak nitelendiren Florid Bagayev, Ba\u015fkurt gençlerinin, eski Cumhurba\u015fkan\u0131 Murtaza Rahimov’un geçen y\u0131l zaman\u0131ndan önce cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan al\u0131nmas\u0131n\u0131n da milliyetçi olmas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 konusunda hemfikir oldu\u011funu dile getiriyor. Zira 1993’ten beri Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapan Rahimov’un, milli ve kültürel faaliyetlere verdi\u011fi deste\u011fin Ba\u015fkurtlar taraf\u0131ndan unutulmas\u0131 mümkün görünmüyor.<\/p>\n
Rusya’daki muhalif politikac\u0131lardan Vladimir Rijkov, eski devlet ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin’in tek ideolojisi oldu\u011funu söylüyor. “Putin imparatorluk kuruyor. Bu, vatan\u0131 kurutur. Tataristan, Ba\u015fkurdistan ve Yakutistan imparatorlu\u011fun sömürgeleri gibi” görü\u015fünü ta\u015f\u0131yor Rijkov. Gerçekten de Rusya’daki hükümetler ve özerk cumhuriyetlerin liderleri Kremlin’in söylediklerine inan\u0131yor ve bu aç\u0131klamalar\u0131 yeterli görüyorlar. “Ba\u015fkurdistan’\u0131n yeni lideri Rustam Hamitov’un açl\u0131k grevi yapan gençlerin\/ö\u011frencilerin taleplerini yerine getirememesi ve gençli\u011fe elini uzatmamas\u0131, liderlerin Kremlin’in sözünden ç\u0131kamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 gösteriyor” diyor gözlemciler. <\/p>\n
Son y\u0131llarda Moskova’n\u0131n Rusya’da merkeziyetçili\u011fi artt\u0131rma politikas\u0131 izledi\u011fi biliniyor. Hatta Rusya Bilimler Akademisi üyesi Mehti \u015earifov’un bu konudaki de\u011ferlendirmesine göre; “bölgesel yönetimlere hiçbir idari imkan verilmeyecek ve yerel sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 karar alma mekanizmas\u0131na dahil olamayacak”t\u0131r. Zira Vladimir Putin, 2005 y\u0131l\u0131nda Federasyon liderlerinin seçimini yürürlükten kald\u0131ran ve yerel yöneticilerin Kremlin taraf\u0131ndan atanmas\u0131 sistemini getirmi\u015fti. Sonuç itibariyle yerel yöneticiler, maliye, savc\u0131l\u0131k, emniyet, cezaevi gibi önemli kurumlar\u0131n yöneticilerini Moskova kendi eline geçirdi. Böyle bir durumda yerel kurumlar ile halklar\u0131n kendi görü\u015flerini özgür bir \u015fekilde ifade etmesinin ne kadar zor olaca\u011f\u0131 da ortada.<\/p>\n
Tüm bunlara ra\u011fmen Ba\u015fkurt gençleri dili, dini ve milleti için açl\u0131k grevini sürdürmekte kararl\u0131 ancak onlar\u0131 korumas\u0131 gereken liderler ile toplumsal örgütler Kremlin’in hilaf\u0131na hareket edebilecekler mi, yoksa bask\u0131lar\u0131 m\u0131 art\u0131racaklar. Bunu da zaman gösterecek.<\/p>\n
Editör : Yücel SERHATLI<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Türkiye’de pek tan\u0131nmayan bir özerk cumhuriyetten söz edece\u011fim burada. Hatta öylesine cahilane ifadeler var ki bu özerk cumhuriyeti telaffuz ederken, “Ba\u015fkürdistan” diyenlerle dahi kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Asl\u0131nda Rusya Federasyonu’na ba\u011fl\u0131 Ba\u015fkurdistan ve bu özerk cumhuriyetin asli unsuru olarak görülen Ba\u015fkurtlar da kendilerini ifade ederken, temelde ayn\u0131 da olsa farkl\u0131 isimleri kullan\u0131yorlar. Bu farkl\u0131l\u0131k sanal dünyada da kendisini […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post-meta-fields":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turkseunie.be\/official\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/351"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turkseunie.be\/official\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turkseunie.be\/official\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkseunie.be\/official\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkseunie.be\/official\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=351"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.turkseunie.be\/official\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/351\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turkseunie.be\/official\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkseunie.be\/official\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkseunie.be\/official\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}